Online zijn we meer kwetsbaar dan we denken. Miljoenen mensen gebruiken dagelijks het internet voor bankieren, winkelen, sociale media en werken. Dat is handig, maar brengt ook risico’s met zich mee. Cybercriminelen worden steeds slimmer en zoeken actief naar zwakke plekken. Gelukkig kun je met een paar goede gewoonten een heleboel ellende voorkomen.
Sterke wachtwoorden als eerste verdediging
Veel mensen gebruiken nog steeds wachtwoorden als “123456” of hun geboortedatum. Dat is een grote fout. Zulke wachtwoorden zijn in enkele seconden te raden. Een sterk wachtwoord bestaat uit minimaal twaalf tekens en bevat een mix van letters, cijfers en symbolen. Gebruik voor elk account een ander wachtwoord. Zo voorkom je dat een crimineel met één gestolen wachtwoord toegang krijgt tot al je accounts. Een wachtwoordmanager kan daarbij helpen. Dat is een programma dat al je wachtwoorden veilig opslaat, zodat jij ze niet allemaal hoeft te onthouden.
Tweestapsverificatie maakt inloggen veel veiliger
Tweestapsverificatie, ook wel twee-factor-authenticatie of 2FA genoemd, voegt een extra stap toe aan het inloggen. Je vult eerst je wachtwoord in en daarna moet je je identiteit bevestigen via een tweede manier. Dat kan een code zijn die naar je telefoon wordt gestuurd, of een speciale app die een code genereert. Zelfs als iemand je wachtwoord weet, kan hij dan nog niet inloggen. De meeste grote platforms zoals Google, Facebook en je bank bieden deze mogelijkheid aan. Het instellen duurt maar een paar minuten en het verschil in bescherming is enorm. Zet dit daarom aan voor alle accounts die gevoelige informatie bevatten.
Updates en virusscanners houden je apparaat veilig
Je computer, telefoon en tablet hebben regelmatig updates nodig. Die updates repareren beveiligingslekken die anders door kwaadwillenden kunnen worden misbruikt. Veel mensen klikken updates weg omdat ze het ongelegen vinden, maar dat is een risico. Stel je apparaat zo in dat updates automatisch worden geïnstalleerd. Naast updates is een virusscanner een goede aanvulling. Dit programma controleert je bestanden en waarschuwt je als er iets verdachts wordt gevonden. Er zijn gratis versies beschikbaar die al een basisbeveiliging bieden. Voor mensen die veel gevoelige gegevens op hun apparaat hebben, is een betaalde versie met meer functies soms een betere keuze.
Bewust omgaan met persoonlijke gegevens op het web
Niet iedereen die om je gegevens vraagt, heeft goede bedoelingen. Phishing is een veelgebruikte methode waarbij criminelen zich voordoen als een bank, webshop of overheidsinstantie. Ze sturen een e-mail of berichtje met een link naar een neppe website. Daar vragen ze je om in te loggen of je gegevens in te vullen. Let altijd goed op het webadres in de browser. Een veilige website begint met “https” en heeft een slotje in de adresbalk. Klik nooit zomaar op links in e-mails die je niet verwachtte. Twijfel je of een bericht echt is? Ga dan zelf naar de website van het bedrijf door het adres zelf in te typen. Deel ook zo min mogelijk persoonlijke informatie op sociale media. Hoe minder anderen over jou weten, hoe kleiner de kans dat die informatie tegen je wordt gebruikt.
Veelgestelde vragen
Wat is phishing en hoe herken ik het?
Phishing is een manier waarop oplichters proberen je persoonlijke gegevens te stelen. Ze doen dit door berichten te sturen die lijken te komen van een bekende organisatie, zoals een bank of webshop. Je herkent phishing vaak aan een vreemd e-mailadres van de afzender, spelfouten in de tekst, en een gevoel van urgentie zoals “handel nu, anders wordt je account geblokkeerd”. Klik nooit op de link en stuur het bericht door naar de echte organisatie of verwijder het.
Is een gratis virusscanner voldoende?
Een gratis virusscanner biedt een goede basisbeveiliging voor mensen die normaal gebruik maken van het internet. Voor wie veel met gevoelige documenten werkt of zakelijk gebruik maakt van zijn apparaat, kan een betaalde virusscanner meer bescherming bieden. Die versies bevatten vaak extra functies zoals bescherming tijdens het surfen en automatische scans.
Hoe weet ik of mijn wachtwoord al eens gelekt is?
Er zijn websites waar je kunt controleren of jouw e-mailadres voorkomt in bekende datalekken. Een bekende en betrouwbare site daarvoor is “Have I Been Pwned”. Je vult je e-mailadres in en de site laat zien of je gegevens ooit zijn buitgemaakt. Als dat het geval is, verander dan zo snel mogelijk je wachtwoord van het betreffende account.
Wat moet ik doen als ik toch slachtoffer word van cybercriminaliteit?
Als je slachtoffer bent geworden van oplichting of identiteitsfraude via het internet, doe dan zo snel mogelijk aangifte bij de politie. Neem ook contact op met je bank als er financiële schade is. Verander direct je wachtwoorden en zet tweestapsverificatie aan als je dat nog niet had gedaan. Meld het ook bij de organisatie waarvan de crimineel zich voordeed, zodat anderen gewaarschuwd kunnen worden.