Je hoeft niet technisch aangelegd te zijn om jezelf goed te beschermen op internet. Met een paar slimme online veiligheid tips verklein je de kans dat cybercriminelen toegang krijgen tot jouw gegevens, accounts of apparaten. Cybercriminelen worden steeds slimmer, maar gelukkig zijn de basismaatregelen voor de meeste mensen gewoon goed te doen.
Gebruik sterke en unieke wachtwoorden
Een sterk wachtwoord is je eerste verdedigingslinie. Gebruik een combinatie van hoofdletters, kleine letters, cijfers en speciale tekens. Hoe langer het wachtwoord, hoe beter. Een wachtzin, een reeks van vier of meer willekeurige woorden, is ook een goede keuze. Die zijn lang en makkelijk te onthouden.
Gebruik voor elk account een ander wachtwoord. Dat klinkt lastig, maar het is belangrijk. Als criminelen één wachtwoord stelen, hebben ze dan niet meteen toegang tot al je andere accounts. Een wachtwoordmanager helpt je om al die verschillende wachtwoorden bij te houden. Je hoeft dan nog maar één sterk hoofdwachtwoord te onthouden.
Zet tweestapsverificatie aan
Tweestapsverificatie, ook wel twee-factor-authenticatie of 2FA genoemd, is een extra beveiliging bovenop je wachtwoord. Na het invoeren van je wachtwoord moet je een tweede stap doorlopen, bijvoorbeeld een code die je via sms of een app ontvangt. Zelfs als iemand je wachtwoord weet, kan die persoon dan nog steeds niet zomaar inloggen.
Zet 2FA aan op alle accounts waar dat mogelijk is. Denk aan je e-mail, je bank, sociale media en je telefoon. Het kost je een paar seconden extra bij het inloggen, maar het maakt je accounts veel moeilijker te hacken.
Herken phishing en andere oplichting
Phishing is een manier waarop criminelen proberen jouw gegevens te stelen. Ze sturen nep-e-mails, nep-sms’jes of nep-berichten die lijken te komen van een bank, pakketdienst of overheidsinstantie. Ze vragen je dan om op een link te klikken en je gegevens in te vullen.
Let op de volgende signalen: een vreemd e-mailadres van de afzender, spelfouten in de tekst, een gevoel van urgentie (“U moet nu direct handelen”), en links die niet kloppen als je er met je muis overheen gaat. Bij twijfel: klik niet op de link en ga rechtstreeks naar de website van het bedrijf door het adres zelf in te typen.
Houd je apparaten en software up-to-date
Updates zijn vervelend als ze op een ongelegen moment komen, maar ze zijn wel belangrijk. Fabrikanten sturen updates om beveiligingslekken te dichten. Als je die updates niet installeert, blijven die lekken open staan en kunnen cybercriminelen daar gebruik van maken.
Zet automatische updates aan op je telefoon, computer en apps. Vergeet ook je router en andere apparaten die verbinding maken met internet niet. Die hebben ook regelmatig een update nodig.
Wees voorzichtig op openbare wifi
Openbare wifi in een café, bibliotheek of treinstation is handig, maar niet altijd veilig. Criminelen kunnen op hetzelfde netwerk zitten en meekijken met wat jij doet. Log op openbare wifi nooit in op je bankapp of andere gevoelige accounts.
Gebruik je toch openbare wifi? Schakel dan een VPN in. Een VPN versleutelt jouw internetverkeer zodat anderen het niet zomaar kunnen lezen. Ook kun je op je eigen apparaat mobiele data gebruiken in plaats van openbare wifi, zodat je minder risico loopt.
Praktische checklist: dit doe je vandaag nog
- Controleer of je wachtwoorden sterk en uniek zijn voor elk account.
- Gebruik een wachtwoordmanager als je moeite hebt met het bijhouden van wachtwoorden.
- Zet tweestapsverificatie aan op je e-mail, bank en sociale media.
- Installeer openstaande updates op je telefoon en computer.
- Klik nooit zomaar op links in e-mails of sms-berichten die je niet verwacht.
- Gebruik geen openbare wifi voor gevoelige zaken, of schakel een VPN in.
- Installeer een goede virusscanner op je computer.
Veilig blijven vraagt om een gewoonte
Online veiligheid is geen eenmalig klusje. Het is iets wat je steeds opnieuw doet: updates installeren, wachtwoorden vernieuwen, opletten bij verdachte berichten. Hoe vaker je het doet, hoe vanzelfsprekender het wordt. Begin met de stappen die je vandaag al kunt zetten en bouw van daaruit verder. Kleine maatregelen maken samen een groot verschil.
Veelgestelde vragen
Wat is een wachtwoordmanager en hoe werkt die?
Een wachtwoordmanager is een app of programma dat al jouw wachtwoorden veilig opslaat. Je hoeft dan zelf nog maar één sterk hoofdwachtwoord te onthouden. De manager vult bij het inloggen automatisch het juiste wachtwoord in. Voorbeelden zijn apps die je kunt downloaden op je telefoon of computer.
Hoe weet ik of mijn gegevens al eens zijn gestolen?
Je kunt op websites zoals “Have I Been Pwned” controleren of jouw e-mailadres voorkomt in bekende datalekken. Vul je e-mailadres in en je ziet meteen of het ooit is buitgemaakt bij een hack. Is dat het geval, verander dan zo snel mogelijk je wachtwoord voor dat account.
Is een virusscanner nog nodig als je voorzichtig bent?
Ja, een virusscanner blijft een nuttige extra laag beveiliging. Zelfs als je voorzichtig bent, kun je per ongeluk op een verkeerde link klikken of een besmette bijlage openen. Een virusscanner herkent veel van dit soort bedreigingen en blokkeert ze voordat ze schade aanrichten.
Hoe maak ik een sterk wachtwoord zonder het te vergeten?
Een goede methode is een wachtzin: vier of meer willekeurige woorden achter elkaar, zoals “appelmaan fietsregen bureau”. Dat is lang genoeg om veilig te zijn, maar makkelijker te onthouden dan een rij losse tekens. Voeg eventueel een cijfer of een speciaal teken toe voor extra sterkte.